Tanggungjawab Pengarah Jika Akaun Syarikat Jadi Akaun Keldai

Bila akaun syarikat menjadi akaun keldai?

Akaun keldai ialah akaun bank yang digunakan untuk menerima atau memindahkan wang hasil jenayah. Apabila akaun itu milik syarikat, setiap pengarah dalam daftar SSM (Suruhanjaya Syarikat Malaysia) mungkin diteliti oleh penyiasat.

Pengarah mungkin disiasat. Persoalan sebenar ialah sama ada setiap seorang bertanggungjawab secara peribadi, dan ini bergantung pada apa yang mereka tahu, apa yang sepatutnya mereka tahu dan apa yang mereka buat untuk menghalang penyalahgunaan.

Jika akaun syarikat juga dibekukan, panduan akaun perniagaan beku kami menerangkan urusan harian. Jika gaji pekerja terjejas, lihat panduan kami tentang gaji apabila akaun perniagaan dibekukan.

Apa kewajipan pengarah di bawah Akta Syarikat 2016?

Setiap pengarah syarikat Malaysia mempunyai kewajipan di bawah Akta Syarikat 2016. Seksyen 213 mewajibkan pengarah bertindak dengan jujur dan dengan niat baik demi kepentingan terbaik syarikat. ^[f1] Ini termasuk menggunakan penjagaan, kemahiran dan ketekunan yang munasabah.

Seksyen 214 pergi lebih jauh: pengarah yang tahu atau sepatutnya tahu tentang salah laku dalam syarikat boleh dipertanggungjawabkan secara peribadi. ^[f4] Frasa “sepatutnya tahu” ialah kuncinya. Berpura-pura tidak nampak transaksi yang mencurigakan bukan pembelaan.

Kewajipan ini berasingan daripada AMLA. Pengarah yang tidak pernah didakwa kerana pengubahan wang haram masih boleh menghadapi tuntutan sivil di bawah Akta Syarikat kerana gagal menunaikan kewajipan itu.

Apa risiko pengarah di bawah AMLA?

Apabila akaun syarikat digunakan untuk pengubahan wang haram, seksyen 4 AMLA terpakai. ^[f2] Hukumannya penjara sehingga 15 tahun dan denda RM5 juta atau lima kali nilai hasil haram, yang mana lebih tinggi.

Untuk mensabitkan pengarah di bawah AMLA, pendakwaan mesti membuktikan pengarah itu terlibat, membantu atau menjadi pihak dalam pengubahan wang haram itu. Ini termasuk pengarah yang tahu akaun disalahgunakan tetapi tidak berbuat apa-apa.

Kanun Keseksaan menambah satu lagi risiko. Seksyen 424 meliputi perbuatan menyembunyikan harta secara tidak jujur. ^[f3] Jika wang syarikat dipindahkan untuk disembunyikan daripada pihak berkuasa atau pemiutang, pengarah yang terlibat atau meluluskan pemindahan itu boleh menghadapi pertuduhan berasingan. Panduan Kanun Keseksaan kami menerangkan kesalahan ini.

Pengetahuan atau kecuaian: kenapa bezanya penting?

Ia menentukan pertuduhan yang mungkin dihadapi pengarah dan pembelaan yang terbuka kepada mereka.

Pengetahuan bermaksud pengarah tahu akaun itu menerima atau menghantar wang haram. Ia boleh dibuktikan dengan bukti langsung, seperti mesej, emel atau arahan. Ia juga boleh dibuktikan melalui keadaan, seperti corak meluluskan transaksi luar biasa.

Kecuaian bermaksud pengarah tidak tahu tetapi sepatutnya tahu. Pengarah yang tidak pernah membaca penyata bank, tidak pernah mempersoalkan bayaran besar daripada sumber tidak dikenali atau tidak hadir mesyuarat lembaga yang membincangkan kewangan mungkin didapati cuai.

Pengetahuan boleh membawa kepada pertuduhan pengubahan wang haram di bawah AMLA. Kecuaian mungkin menjadi pelanggaran kewajipan pengarah di bawah Akta Syarikat. Hukuman dan pembelaannya sangat berbeza.

Pengarah yang memantau akaun secara aktif, bertanya soalan dan mengadakan kawalan berada dalam kedudukan yang sangat berbeza daripada pengarah yang tidak berbuat apa-apa. ^[f5]

Bagaimana saya boleh melindungi diri sekarang?

Jika akaun syarikat telah ditanda atau dibekukan, mula membina rekod pembelaan anda hari ini.

Semak minit lembaga. Jika anda pernah membangkitkan kebimbangan tentang transaksi, pastikan minit itu disimpan dengan selamat. Jika minit tidak disimpan dengan betul, catat jurang itu dan bekerjasama dengan peguam untuk menyusun semula apa yang dibincangkan.

Kumpul rekod pematuhan anda. Polisi yang anda bantu tulis, audit yang anda minta dan latihan pematuhan yang anda hadiri semuanya menyokong anda. Jika syarikat langsung tiada prosedur pematuhan, itu mungkin menunjukkan kegagalan pengarah yang bertanggungjawab ke atasnya, bukan anda.

Rekod akses anda. Adakah anda penandatangan akaun yang dibekukan? Adakah anda ada akses perbankan dalam talian dan boleh melihat transaksi? Semakin kurang akses anda, semakin sukar untuk menghujahkan anda sepatutnya tahu.

Simpan setiap mesej. Emel, mesej WhatsApp, kumpulan sembang lembaga dan nota mesyuarat yang menunjukkan tindakan dan soalan anda ialah bukti. Jangan padam apa-apa; panduan kami tentang menyimpan bukti menerangkan sebabnya.

Bagaimana jika seorang pengarah yang bertanggungjawab?

Dalam sesetengah kes akaun keldai, seorang pengarah atau sekumpulan kecil menjalankan penyalahgunaan itu manakala yang lain tidak terlibat. Undang-undang Malaysia tidak menjadikan setiap pengarah bersalah atas perbuatan seorang pengarah.

Pengarah lain masih perlu menunjukkan mereka tidak sekadar mengikut pengarah urusan atau sesiapa yang mengawal akaun. Menerima laporan kewangan tanpa menyemaknya ialah satu risiko.

Jika anda tahu atau mengesyaki siapa yang bertanggungjawab, jangan bersemuka dengan mereka. Beritahu peguam anda, yang boleh menasihati cara membantu siasatan tanpa menjejaskan kedudukan anda sendiri.

Pengarah bersama patut mempertimbangkan peguam berasingan. Kepentingan anda mungkin tidak sama dengan mereka, dan seorang peguam yang mewakili semua pengarah menimbulkan konflik. Setiap pengarah perlukan nasihat tentang pengetahuan dan kelakuan sendiri.

Bagaimana dengan pengarah penama?

Pengarah penama berada dalam keadaan sukar. Sesetengah dilantik sekadar formaliti dan tidak terlibat dalam menjalankan syarikat, malah mungkin tidak pernah melihat transaksi hariannya.

Undang-undang Malaysia tidak menerima “saya hanya penama” sebagai pembelaan penuh. Dengan menerima pelantikan, penama turut menerima kewajipan yang datang bersamanya. ^[f1] Mahkamah akan melihat apa yang munasabah boleh dibuat oleh penama dalam peranannya.

Walaupun begitu, penama yang dijauhkan daripada kewangan, tidak pernah menerima kertas lembaga dan tidak boleh mengakses perbankan syarikat berada dalam kedudukan berbeza daripada pengarah urusan yang meluluskan setiap bayaran. Peguam boleh membantu menyusun fakta anda.

Jika anda masih pengarah penama bagi syarikat yang sedang disiasat, tanya peguam tentang pilihan anda sebelum memutuskan sama ada untuk kekal atau meletak jawatan. Kedua-dua pilihan ada kesan undang-undang.

Bagaimana saya patut berurusan dengan penyiasat?

Apabila JSJK (Jabatan Siasatan Jenayah Komersil) atau pihak berkuasa lain menghubungi anda sebagai pengarah, cara anda bertindak balas mempengaruhi kedudukan anda. Bekerjasama boleh membantu anda, tetapi lakukannya dengan berhati-hati.

Jangan beri kenyataan tanpa peguam. Anda berhak berunding dengan peguam sebelum memberi kenyataan. Panduan kami tentang dipanggil oleh JSJK menerangkan apa yang boleh dijangka.

Serahkan dokumen apabila diminta, tetapi melalui peguam. Jangan tawarkan maklumat tentang pengarah atau pekerja lain tanpa nasihat, kerana apa yang anda katakan boleh digunakan terhadap anda.

Jika anda ada bukti bahawa anda bertindak dengan betul dan tidak tahu, peguam boleh mengemukakannya pada masa yang sesuai dalam siasatan. Kerjasama awal yang direkod dengan baik boleh diambil kira oleh pihak berkuasa. Langkah pertama ialah mencari bantuan undang-undang yang sesuai.

Sumber

1. Akta Syarikat 2016, Seksyen 213-214 (kewajipan dan liabiliti pengarah)
2. Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil Daripada Aktiviti Haram 2001 (AMLA), Seksyen 4
3. Kanun Keseksaan, Seksyen 424 (penyembunyian harta secara tidak jujur)
4. Raj, Ong & Yudistra, “Unveiling the Mystery: When Your Bank Account Gets Frozen by the Law” (2024)
5. Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM), kewajipan pengarah Akta Syarikat 2016