Kerja Sampingan Punca Semua Akaun Dibekukan?

Kenapa pekerja gig ditanda?

Jika anda memandu Grab, menghantar makanan, berniaga di Shopee dan membuat kerja bebas, urusan bank anda sangat berbeza daripada pekerja bergaji. Wang masuk daripada beberapa platform pada masa tidak menentu, dan anda mungkin memindahkannya antara akaun untuk menampung kos. ^[f2]

Bank wajib melaporkan corak luar biasa kepada Bank Negara Malaysia. ^[f1] Apabila sistem bank melihat deposit kerap daripada banyak sumber merentasi beberapa akaun, ia boleh nampak seperti akaun keldai. Sistem tidak tahu anda pekerja gig; ia hanya melihat angka.

Jadi kerja yang jujur boleh mencetuskan amaran yang sama seperti penjenayah sebenar.

Adakah akaun dibekukan sama dengan didakwa?

Tidak. Akaun dibekukan tidak bermakna anda sudah didakwa. Yang penting ialah sama ada ini sekatan dalaman bank atau pembekuan yang diarahkan polis.

Sekatan bank bermula apabila sistem bank sendiri menanda akaun anda untuk semakan. ^[f5] Bank mahu menyemak asal wang sebelum membenarkan transaksi lain. Dokumen yang betul boleh membantu menyelesaikannya.

Pembekuan polis lebih serius: akaun anda sebahagian daripada siasatan. Anda boleh bertanya pihak berkuasa mana yang mengarahkan pembekuan dan di bawah undang-undang apa. ^[f4] Walau apa pun jenisnya, peguam boleh membantu anda memberi respons yang betul.

Apa sebenarnya kata undang-undang?

Kebimbangan bagi pekerja gig ialah kesalahan akaun keldai dalam Kanun Keseksaan. Seksyen 424A meliputi memegang atau mengawal akaun orang lain tanpa kuasa sah. ^[f3] Seksyen 424C pula meliputi transaksi melalui akaun sendiri tanpa tujuan yang sah, dengan penjara 3 hingga 10 tahun, atau denda RM10,000 hingga RM150,000, atau kedua-duanya.

Perkataan penting ialah “tanpa tujuan yang sah”. Jika akaun anda hanya menerima pendapatan gig anda sendiri, wang itu mempunyai tujuan yang sah. Tugas anda ialah menunjukkannya dengan jelas.

Peguam yang mengendalikan kes akaun keldai tahu bukti apa yang perlu dikumpul dan cara mengemukakannya kepada bank atau pegawai penyiasat.

Bagaimana membuktikan pendapatan anda tulen?

Rekod yang tersusun membantu pekerja gig membuktikan pendapatan mereka. Antara yang berguna:

Rekod bayaran platform. Setiap platform yang anda gunakan, seperti Grab, Shopee, Foodpanda atau Lazada, menyimpan rekod bayaran, jadi muat turun penyata pendapatan bagi tempoh berkenaan. Ia sepadan terus dengan deposit dalam akaun bank anda.

Rekod cukai dan invois. Jika anda memfailkan cukai atau mengeluarkan invois kepada pelanggan, dokumen ini mengaitkan pendapatan dengan kerja yang diisytiharkan. Rekod tidak rasmi pun membantu menunjukkan corak kerja sebenar.

Kontrak dan perjanjian. Sebarang perjanjian, surat tawaran atau kontrak dengan pelanggan atau platform menunjukkan wang itu datang daripada kerja sebenar.

Garis masa yang jelas. Garis masa yang memadankan setiap deposit dengan platform atau pelanggan yang membayar menjadikan kes anda mudah diikuti. Peguam menggunakannya untuk menunjukkan setiap deposit ada sumber yang boleh dijejak.

Apa yang perlu dilakukan sekarang?

Jika akaun anda dibekukan dan anda membuat beberapa kerja gig, ambil langkah ini sekarang.

Ketahui siapa yang mengarahkan pembekuan. Tanya bank sama ada ini sekatan bank atau perintah polis, dan minta nombor rujukan dan undang-undang yang digunakan. ^[f4] Ini menentukan langkah seterusnya.

Muat turun rekod platform. Log masuk ke setiap platform yang memberi anda pendapatan dan simpan sejarah bayaran. Buat sekarang, kerana sesetengah platform hanya menyimpan rekod untuk tempoh terhad.

Jangan tutup akaun atau pindahkan baki. Membuka akaun baharu atau memindahkan baki wang boleh nampak seperti anda menyembunyikan sesuatu. Biarkan semuanya dan biar peguam menguruskannya.

Bercakap dengan peguam. Peguam yang mengendalikan kes pembekuan akaun boleh berhubung dengan bank atau polis bagi pihak anda, mengemukakan rekod anda dan menyediakan permohonan untuk mengubah pembekuan jika sesuai.

Bagaimana peguam boleh membantu?

Peguam boleh membantu dalam tiga perkara yang sukar dibuat sendiri.

Pertama, peguam menyusun rekod pendapatan anda menjadi fail sumber dana yang tersusun untuk bank dan penyiasat. Fail ini mengaitkan setiap transaksi dengan sumber yang sah, bukan sekadar menyerahkan penyata.

Kedua, peguam berurusan terus dengan pegawai penyiasat atau pasukan pematuhan bank. Surat peguam boleh lebih meyakinkan daripada panggilan telefon anda.

Ketiga, peguam boleh membantu anda mengelakkan tersilap langkah. Apa sahaja yang anda beritahu bank atau polis dicatat dalam rekod. Mendapatkan bantuan undang-undang awal memberi lebih ruang untuk bersedia.

Apakah hak anda?

Walaupun akaun dibekukan, anda boleh meminta maklumat tentang pembekuan dan melantik peguam untuk bertindak bagi pihak anda. Dalam keadaan tertentu, anda juga boleh meminta sebahagian wang dilepaskan untuk kos penting.

Pembekuan ialah langkah sementara dan bukan pertuduhan atau keputusan muktamad. Rekod yang betul dan bantuan undang-undang boleh menyokong penjelasan anda.

Sumber

1. Bank Negara Malaysia, Garis Panduan Anti Pengubahan Wang Haram (2001, dipinda)
2. Low & Partners, “Keldai Accounts: When Helping a Friend Becomes a Criminal Offence” (2024)
3. Akta Kanun Keseksaan (Pindaan) 2024, Seksyen 424A, 424B, 424C
4. Jabatan Perangkaan Malaysia, Laporan Ekonomi Gig